Thông tin chung

 

LƯỢT NGƯỜI TRUY CẬP
09244129
Diễn đàn pháp luật
VIỆC XỬ LÝ CÁC VƯỚNG MẮC TRONG VIỆC ÁP DỤNG THỦ TỤC TỐ TỤNG HÀNH CHÍNH TẠI TÒA HÀNH CHÍNH - TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Mặc dù đã được sửa đổi, bổ sung và có thêm nhiều quy định để giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiễn nhưng Luật Tố tụng hành chính năm 2015 (Luật TTHC) vẫn còn một số quy định chưa rõ ràng có thể có cách hiểu và áp dụng khác nhau, trong phạm vi bài viết này chúng tôi xin giới thiệu cách hiểu và áp dụng của Tòa hành chính - Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (viết tắt là THC)(Đ.K.Tuấn).

                1.  Về quyền của thẩm phán trong việc đề nghị Chánh án kiến nghị cơ quan đã ban hành quyết định hành chính (QĐHC) hoặc thực hiện hành vi hành chính (HVHC) xem xét lại QĐHC, HVHC có liên quan đến QĐHC, HVHC bị kiện

Theo quy định tại Khoản 12 Điều 38 Luật TTHCthì Thẩm phán có nhiệm vụ, quyền hạn “Xem xét về tính hợp pháp của văn bản hành chính, hành vi hành chính có liên quan đến quyết định hành chính, hành vi hành chính bị kiện và đề nghị Chánh án Tòa án kiến nghị với cơ quan, cá nhân có thẩm quyền xem xét văn bản hành chính, hành vi hành chính đótheo quy định của pháp luật” nhưng Luật TTHC chỉ quy định về thủ tục đề nghị này của Hội đồng xét xử[1], không có quy định về thủ tục đề nghị này của thẩm phán.
Theo quan điểm của THC, trong quá trình giải quyết vụ án, nếu phát hiện QĐHC, HVHC có liên quan đến QĐHC, HVHC bị kiện là trái pháp luật khi phát hiện dấu hiệu trái pháp luật của QĐHC, HVHC có liên quan thì thẩm phán cần đưa vấn đề này ra thảo luận để Hội đồng xét xử thực hiện quyền đề nghị theo quy định tại Khoản 3 Điều 193 Luật TTHC.
2. Về người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự
Theo quy định tại Điểm c, Khoản 2 Điều 61 Luật TTHC điều kiện để làm người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự là:
Công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, có kiến thức pháp lý, chưa bị kết án hoặc bị kết án nhưng đã được xóa án tích, không thuộc trường hợp đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính, không phải là cán bộ, công chức trong các cơ quan Tòa án, Viện kiểm sát, Thanh tra, Thi hành án; công chức, sĩ quan, hạ sĩ quan trong ngành Công an”.
Tương tự quy định nêu trên, tại Điểm b, Khoản 2 Điều 63 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 cũng có quy định về điều kiện để làm người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự là:
Công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, chưa bị kết án hoặc bị kết án nhưng đã được xoá án tích, không thuộc trường hợp đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở chữa bệnh, cơ sở giáo dục và quản chế hành chính; không phải là cán bộ, công chức trong các ngành Toà án, Kiểm sát, Công an”.
 Để thực hiện quy định trên của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004, tại Điều 18 Nghị quyết số 03/2012/NQ-HĐTP ngày 03/12/2012 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành một số quy định trong phần thứ nhất “Những quy định chung của Bộ luật Tố tụng dân sự đã được sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự” có hướng dẫn như sau:
“c) Đối với người khác thì phải xuất trình cho Tòa án văn bản có nội dung thể hiện ý chí của đương sự nhờ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đương sự; văn bản của Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi họ cư trú hoặc của cơ quan, tổ chức nơi họ làm việc xác nhận họ không có tiền án, không đang bị khởi tố về hình sự, không thuộc trường hợp đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính, không phải là cán bộ, công chức trong các ngành Tòa án, Kiểm sát, Công an; một trong các loại giấy tờ tuỳ thân (như chứng minh thư nhân dân, hộ chiếu, sổ hộ khẩu,..)”. Do vậy có quan điểm cho rằng khi làm thủ tục tham gia tố tụng với tư cách là người bảo vệ quyền lợi cho đương sự trong vụ án hành chính thì người làm thủ tục cũng phải cung cấp các tài liệu chứng minh mình thuộc các trường hợp không được làm người bảo vệ quyền lợi.
Trong thời gian chưa có hướng dẫn cụ thể về điều luật trên, THC tạm thời chấp nhận người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự thuộc Điểm c Khoản 2 Điều 60 Luật TTHC khi họ xuất trình được giấy yêu cầu của người bị kiện và giấy tờ tùy thân của họ và chỉ từ chối khi có chứng cứ chứng minh họ thuộc trường hợp không được làm người bảo về quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự theo quy định tại Điểm c Khoản 2 Điều 61 Luật TTHC.
3. Về việc tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện hoặc người bảo vệ quyền lợi cho đương sự của công chức đang làm việc tại bộ phận thanh tra của các bộ, cơ quan ngang bộ hoặc các sở thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhưng không phải là cơ quan thanh tra chính phủ, thanh tra tỉnh hoặc thanh tra huyện
Theo quy định tại Điều 4 Luật Thanh tra thì Thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ hoặc thanh tra sở là các cơ quan thanh tra nhà nước. Do đó, nếu có căn cứ để xác định người tham gia tố tụng là công chức thuộc các cơ quan này thì THC sẽ không chấp nhận họ được tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện cho đương sự hoặc người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho đương sự ( trừ trường hợp họ tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện cho cơ quan của họ hoặc với tư cách là người đại diện theo pháp luật).
4. Về xử lý kết quả đối thoại
Khoản 3 Điều 140 Luật TTHC có quy định:
 “Trường hợp qua đối thoại mà người bị kiện cam kết sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ quyết định bị khởi kiện hoặc chấm dứt hành vi hành chính bị khởi kiện và người khởi kiện cam kết rút đơn khởi kiện thì Tòa án lập biên bản về việc cam kết của đương sự. Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày lập biên bản, người bị kiện phải gửi cho Tòa án quyết định hành chính mới hoặc thông báo về việc chấm dứt hành vi hành chính bị khởi kiện và người khởi kiện phải gửi cho Tòa án văn bản rút đơn khởi kiện.Hết thời hạn này mà một trong các đương sự không thực hiện cam kết của mình thì Thẩm phán tiến hành các thủ tục để mở phiên tòa xét xử vụ án.
Trường hợp nhận được quyết định hành chính mới hoặc văn bản rút đơn khởi kiện thì Tòa án phải thông báo cho các đương sự khác biết. Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được thông báo của Tòa án, nếu các đương sự không có ý kiến phản đối thì Thẩm phán ra quyết định công nhận kết quả đối thoại thành, đình chỉ việc giải quyết vụ ánvà gửi ngay cho đương sự, Viện kiểm sát cùng cấp. Quyết định này có hiệu lực thi hành ngay và không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm; trường hợp có căn cứ cho rằng nội dung các bên đã thống nhất và cam kết là do bị nhầm lẫn, lừa dối, đe dọa hoặc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội thì quyết định của Tòa án có thể được xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm.
Vậy trường hợp trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày lập biên bản mà một trong các bên đương sự không thực hiện cam kết, tức là chỉ có một bên gửi cho Tòa án văn bản rút đơn khởi kiện hoặc quyết định hành chính mới thì Thẩm phán tiến hành các thủ tục để mở phiên tòa xét xử vụ án hay thực hiện việc thông báo cho các đương sự khác biết và trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được thông báo của Tòa án, nếu các đương sự không có ý kiến phản đối thì Thẩm phán ra quyết định công nhận kết quả đối thoại thành, đình chỉ việc giải quyết vụ án?
Thực tế, nếu hết thời hạn 7 ngày mà người bị kiện không ban hành quyết định hành chính mới, nhưng người khởi kiện vẫn đồng ý rút đơn khởi kiện thì THC ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án. Trường hợp người bị kiện ban hành quyết định hành chính mới, nhưng khởi kiện vẫn không rút đơn khởi kiện thì THC đưa vụ án ra xét xử.
5. Về nội dung và phương thức tranh tụng tại phiên tòa phúc thẩm
Điều 236 Luật TTHCquy định: ”Nội dung và phương thức tranh tụng tại phiên tòa phúc thẩm được thực hiện như quy định tại Điều 175 của Luật này”.Điều 175 Luật TTHCchỉ quy định chung về nội dung và phương thức tranh tụng còn các quy định chi tiết về việc hỏi, trình bày, công bố chứng cứ...lại được quy định cụ thể tại các điều từ Điều 176 đến Điều 190 Luật TTHC nhưng trong phần quy định về phiên tòa phúc thẩm lại không có quy định các quy định từ Điều 176 đến Điều 190 cũng được áp dụng cho phiên tòa phúc thẩm nên Thẩm phán rất lúng túng trong việc điều khiển phiên tòa phúc thẩm. Theo quan điểm của THC các quy định từ Điều 176 đến Điều 190 là sự cụ thể hóa nội dung và phương thức tranh tụng được nêu tại Điều 175 Luật TTHCnên các quy định này cũng phải được áp dụng tại phiên tòa phúc thẩm
6. Về việc người khởi kiện đồng thời là người kháng cáo vừa rút kháng cáo đối với quyết định đình chỉ giải quyết vụ án vừa rút đơn khởi kiện
Có quan điểm cho rằng nếu đương sự vừa rút đơn kháng cáo, vừa rút đơn khởi kiện thì Tòa án áp dụng quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều 143 Luật TTHC ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án mà không cần xem xét việc rút kháng cáo.
THC cho rằng theo quy định tại Khoản 5 Điều 243 Luật TTHC khi xem xét kháng cáo đối với quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm, Hội đồng xét xử phúc thẩm chỉ có quyền:
a) Giữ nguyên quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm;
b) Sửa quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm;
c) Hủy quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm để tiếp tục giải quyết vụ án.
Do đó khi người khởi kiện đồng thời là người kháng cáo vừa rút kháng cáo đối với quyết định đình mà vụ án không có kháng cáo của đương sự khác thì Tòa án áp dụng Điểm a Khoản 5 Điều 243 Luật TTHC để giữ nguyên quyết định đình chỉ giải quyết vụ án.
7. Về xử lý đơn yêu cầu khi đơn yêu cầu thi hành án hành chính thuộc trường hợp chưa đủ điều kiện yêu cầu hoặc thuộc trường hợp người yêu cầu rút lại đơn yêu cầu
Nếu vụ việc thuộc một trong các trường hợp nêu trên thì THC sẽ ban hành văn bản thông báo trả lại đơn yêu cầu cho người yêu cầu.
Trong thời gian chưa có các hướng dẫn chính thức từ các cơ quan có thẩm quyền, thực tế áp dụng các quy định về thủ tục tố tụng hành chính tại THC có thể là một trong những nguồn tham khảo. Tuy nhiên, để việc áp dụng pháp luật được thống nhất rất cần những hướng dẫn chính thức của các cơ quan có thẩm quyền.


[1] Khoản 3 Điều 193 Luật TTHC;
CÁC TIN BÀI KHÁC:

Xem tin theo ngày

Ngày
thông báo
  TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH QUYẾT ĐỊNH TUYÊN BỐ PHÁ SẢN ĐỐI VỚI CÔNG TY NUÔI TRỒNG THỦY SẢN, ĐỊA CHỈ: 131 NGUYỄN KHOÁI, Q4, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.
  TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH QUYẾT ĐỊNH TUYÊN BỐ PHÁ SẢN ĐỐI VỚI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG THỦY LỘC.
video clip

The player will show in this paragraph

  

Hình ảnh hoạt động